الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
195
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
به هر حال ذكر داستان ابليس و پايان كار او در اين بخش از كلام مولا على ( ع ) به عنوان درس عبرتى است براى همهء انسانها تا نتايج كبر و غرور و خودخواهى و تعصّب را بنگرند و پايان كار ابليس را كه به لعنت ابدى و شقاوت جاودانى منتهى شد ببينند و هرگز در اين راه بسيار پر خطر ، گام ننهند . اين سخن را با كلامى از عالم بزرگوار مرحوم مغنيه در شرح نهج البلاغهاش پايان مىدهيم : او مىگويد از داستان آدم و ابليس درسهاى عبرت زير را مىتوان گرفت : 1 - هر كس نسبت به صاحب فضيلتى حسد بورزد يا با انسانى به خاطر مشاركت در رياست و كار ، به دشمنى برخيزد ، او بر دين ابليس است و در قيامت جزء اصحاب او خواهد بود . 2 - راه معرفت دين و اخلاق كريمه يك راه بيش نيست و آن تسليم و ثبات بر حق است ، نتيجهء آن هر چه باشد . 3 - بسيارى از مردم اصرار بر باطل دارند نه به خاطر اين كه باطل را نمىشناسند ، بلكه به خاطر عناد و دشمنى با مخالفان خود و مىدانند كه اين اصرار غلط آنها را به بدترين عواقب گرفتار مىسازد . اگر ابليس توبه مىكرد و از راه غلط باز مىگشت به يقين خدا توبهء او را مىپذيرفت و او داراى چنين استعداد و آمادگىاى بود ولى معتقد بود يك شرط دارد و آن اين است كه خداوند بار ديگر او را مأمور به سجده براى آدم نكند در حالى كه خداوند قبول توبهء او را مشروط به اين شرط كرده بود . « 1 »
--> ( 1 ) فى ظلال نهج البلاغه ، جلد 1 ، صفحهء 51 .